ŚLĄSK -- kraina historyczna na terenie Polski, Niemiec i Republiki Czeskiej w dorzeczu górnej i środkowej Odry oraz początkowego biegu Wisły. Nazwa krainy (czes. Slezsko, niem. Schlesien, węg. Szilézia, łac. Silesia, ang. Silesia) wywodzi się od słowiańskiego plemienia Ślężan mającego swe siedziby wokół góry Ślęży (ich głównego sanktuarium) oraz rzeki Ślęzy zasilającej Odrę na terenie Wrocławia (przeczytaj także: Śląsk nazwa oraz konkurencyjną hipotezę).Geograficznie Śląsk obejmuje Kotliny Ostrawską i Oświęcimską, Wyżynę Górnośląską, znaczną część Pogórza Śląskiego i zachodnie Beskidy, większą część Przedgórza Sudeckiego i Nizinę Śląską wraz ze Wzgórzami Trzebnickimi. Na zachodzie tradycyjną granicą Śląska jest rzeka Kwisa, stąd do Śląska nie zalicza się terenów położonych między nią a Nysą Łużycką. Na wschodzie tradycyjną granicą jest rzeka Biała (granica między dawnymi diecezjami wrocławską i krakowską), choć od 1173 inkorporowane do księstwa opolsko-raciborskiego były tereny ziem: oświęcimskiej, zatorskiej i siewierskiej. Poza historycznymi granicami Śląska znajduje się także ziemia kłodzka oraz Zagłębie Dąbrowskie. Herb Śląska. 1645 Powiększ Herb Śląska. 1645 Większa część Śląska znajduje się po polskiej stronie w obrębie województw: śląskiego (wraz z zachodnią częścią historycznych ziem małopolskich), opolskiego, dolnośląskiego (wraz ze wschodnimi Łużycami i ziemią kłodzką) oraz częściowo lubuskiego. W granicach Czech znajduje się tzw. Śląsk Opawski oraz Zaolzie - zachodnia część dawnego Księstwa Cieszyńskiego. Obecny podział Śląska ukształtował się w wyniku 3 austriacko-pruskich wojen śląskich w XVIII w. (granica południowa) oraz wojen XX w., zwłaszcza II wojny światowej i polsko-czeskiego konfliktu o Śląsk Cieszyński (granica południowo-wschodnia). Sieć wodna kształtuje się wokół dominującej Odry i jej dopływów: Nysy Kłodzkiej, Bobru, Kaczawy, Baryczy i innych. Praktycznie cały Śląsk znajduje się w zlewisku Morza Bałtyckiego, jedynie niewielkie cieki zasilają Morze Północne poprzez Łabę oraz Morze Czarne poprzez Wag. Brakuje naturalnych jezior. Jedynie w dolinie Baryczy w okolicach Milicza znajduje się zagłębie stawów. Zagrożenie powodziowe spowodowało powstanie szeregu zbiorników retencyjnych, największe znajdują się na Nysie Kłodzkiej w Otmuchowie (Jezioro Otmuchowskie) i Głębinowie (Jezioro Nyskie), Wiśle w Goczałkowicach (Jezioro Goczałkowickie), oraz na Małej Panwi w Turawie. Śląsk, regularnie nawiedzany jest przez wielkie powodzie Odry i jej sudeckich dopływów. Największe z ostatnio zarejestrowanych zalewów miały miejsce w latach 1897, 1903, 1938 i 1997. Najważniejsze miasta począwszy od źródeł Odry: Ostrawa, Opawa, Racibórz, Katowice, Zabrze, Gliwice, Kędzierzyn-Koźle, Lubliniec, Opole, Wałbrzych, Wrocław, Legnica, Jelenia Góra, Głogów, Zielona Góra. Podział Najważniejszy podział to rozróżnienie na: * Dolny Śląsk * Górny Śląsk Podział ten dokonał się jeszcze w średniowieczu, wzdłuż tzw. Przesieki Śląskiej (vide: Historia poniżej) i podtrzymany został z niewielkimi korektami w wyniku feudalnego rozbicia dzielnicowego, choć jego korzenie tkwią głębiej i był on jedynie odbiciem różnicowania się obu części tej dzielnicy ze względu na warunki naturalne i wcześniejsze osadnictwo plemienne. Gdy Śląsk Dolny skupiał się wokół Wrocławia, Śląsk Górny - czyli leżący w górę Odry - nigdy nie posiadał jednego silnego ośrodka, ale zawsze kilka, najpierw były to Opole i Racibórz potem dołączył do nich Lubliniec, a od XVIII w. głównie miasta zagłębia przemysłowo-górniczego na Wyżynie Górnośląskiej. W historii Śląsk Górny silniej różnicował się i dzielił, z czasem zaczęto w jego obrębie wyodrębniać z powodów: * gospodarczych o Śląsk Biały o Śląsk Zielony o Śląsk Czarny * geograficznych, politycznych: o Śląsk Czeski o Śląsk Cieszyński o Śląsk Opawski o Śląsk Opolski * kulturowych, historycznych (ziemie Górnego Śląska) o Śląsk Cieszyński o ziemia bytomsko-tarnogórska o ziemia katowicko-mysłowicka o ziemia lubliniecka o ziemia pszczyńska o ziemia rybnicko-raciborska o ziemia toszecko-gliwicka Niektórzy śląskoznawcy wyodrębniają czasem także krainę znaną jako Śląsk Lubuski. Pojęciem martwym jest w tej chwili Śląsk środkowy.Bielski Okręg Przemysłowy - okręg przemysłowy w południowej Polsce, rozciągający się od Kotliny Żywieckiej na południu i Cieszyn na zachodzie po Andrychów na wschodzie. Obejmuje on również aglomerację Bielska-Białej. W okręgu rozwija się głównie przemysł maszynowy, samochodowy, włókienniczy, metalurgiczny. Główne ośrodki przemysłowe: * Andrychów * Bielsko-Biała * Cieszyn * Czechowice-Dziedzice * Kęty * Pszczyna * Skoczów * Żywiec Cechuje go korzystna lokalizacja z punktu widzenia zaopatrzenia w energię i minerały, tradycja pracy w zakładach.Górnośląski Okręg Przemysłowy (GOP) czasami nazywany aglomeracją katowicką jest największą w kraju aglomeracją miejsko-przemysłową skupiającą łącznie kilkanaście dużych polskich miast oraz otaczających je terenów przemysłowych na terenie Górnego Śląska i Zagłębia. Jest częścią Górnośląskiego Zagłębia Węglowego, które zamieszkuje do 3,5 mln osób. Największym i najważniejszym miastem GOP-u są Katowice, leżące w samym środku konurbacji, będące centrum całego okręgu przemysłowego. Spis treści Gospodarka Elektrownia Łagisza w Będzinie Powiększ Elektrownia Łagisza w Będzinie GOP jest regionem o ogromnej koncentracji przemysłu. Dominuje tu: * przemysł górniczy (kilkadziesiąt czynnych kopalń węgla kamiennego) * przemysł hutniczy (kilkanaście czynnych hut żelaza i metali nieżelaznych), * przemysł transportowy (fabryki samochodów w Gliwicach i Tychach, producent pojazdów szynowych Konstal w Chorzowie, Bumar Łabędy) * przemysł energetyczny (kilkanaście elektrowni i elektrociepłowni) * przemysł maszynowy * przemysł chemiczny (zakłady azotowe, Pollena Savona, Fabryka Farb i Lakierów HAJDUKI) Rybnicki Okręg Węglowy (ROW) - duży Polski okręg przemysłowy skupiający kilka dużych polskich miast oraz mniejszych miejscowości na terenie Górnego Śląska. Największym i najważniejszym miastem ROW-u jest Rybnik.Gospodarka [edytuj] Górnictwo Zasoby węgla szacowane są na ok. 13,5 mld ton, a soli kamiennej na 3 mld ton. Dominuje tu przemysł wydobywczy (2 koncerny węglowe) oraz metalurgiczny, maszynowy, chemiczny, koksowniczy, materiałów budowlanych i energetyczny (w 1972 otwarto elektrownię w Rybniku o mocy 1600 MW). Działa również Jastrzębska Spółka Węglowa S.A. Powstała 1 kwietnia 1993 r. jako jednoosobowa spółka Skarbu Państwa z siedzibą w Jastrzębiu-Zdroju. W skład JSW chodzi 5 kopalń: Borynia, Jas-Mos, Krupiński, Pniówek i Zofiówka. .